Chầu Đệ Tam

Chầu Đệ Tam Thoải Cung được coi là hóa thân của Mẫu Đệ Tam. Chầu vốn là Thủy Tinh Tiên Nữ, con vua Thủy Tề, ở chốn Long Cung, chầu thường được tôn xưng là Lân Nữ Công Chúa, quyền quản cai coi giữ các tiên nữ chốn Thủy Phủ. Lại có sự tích cho rằng bà là con gái của Lạc Long Quân, danh hiệu Thủy Tinh Động Đình Ngọc Nữ Tam Giang Công Chúa (nhưng truyền thuyết này không được lưu truyền rộng rãi mà thực tế thì người ta vẫn công nhận sự tích Chầu Đệ Tam là con Vua Long Vương Bát Hải Động Đình hơn). Trong hàng Tứ Phủ Chầu Bà, bà là vị chầu có sự tích buồn nhất.

Chầu Đệ Tam là vị chầu ít khi giáng đồng nhất (người ta thường kiêng hầu chầu đặc biệt là trong các dịp tiệc mừng vui hoặc lễ Thượng Nguyên hoặc đại đàn mở phủ). Nếu trong đàn mở phủ mà dâng bốn tòa sơn trang thì người ta cũng không hay thỉnh chầu về chứng mà thường thỉnh Chúa Thác Bờ hoặc Chầu Bé Thoải Bản Đền thay cho giá chầu để chứng tòa màu trắng. Chầu chỉ ngự về khi người hầu bắc ghế hầu Tứ Phủ ở các ngôi đền thờ các vị thánh hàng Thoải hoặc tại chính đền thờ Mẫu Thoải. Chầu ngự về thường mặc áo màu trắng, cầm quạt khai cuông. Người ta ít khi hầu chầu trong những dịp tiệc vui vì khi chầu ngự thì khá u buồn, có điều đó cũng bởi sự tích của chầu: Chầu Đệ Tam vốn là con gái Vua Thủy Tề, ở chốn Long Giai. Chầu kết duyên cùng Kính Xuyên (là con Vua Đất). Khi Kính Xuyên đi vắng, chầu ở nhà khâu vá, chẳng may kim đâm vào tay chảy máu, chầu lấy tấm vải lụa trắng để thấm máu. Thảo Mai, tiểu thiếp của Kinh Xuyên, vốn đã sinh lòng đố kị từ lâu, nhân cơ hội đó giấu tấm lụa đi, đến khi Kính Xuyên về, Thảo Mai lấy ra rồi vu oan cho bà ở nhà đã cắt máu thề nguyền để tư thông cùng kẻ khác. Kính Xuyên không nghe lời thanh minh, ghen tuông mù quáng, một mực bắt đóng cũi bỏ bà lên rừng cho thú dữ ăn thịt. Ở nơi rừng núi, bà được muôn loài quý mến, dâng hoa quả nước uống cho bà. Đến một ngày kia thì bà gặp được Liễu Nghị, vốn là thư sinh, nhờ tập ấm cha mẹ để lại nên đèn sách chuyên cần. Hôm đó trên đường đi thi thì chẳng may bị lạc vào nơi bà bị đày ải. Thấy bà vậy, Liễu Nghị đến hỏi han, sau khi biết rõ sự tình, Liễu Nghị nguyện kết duyên cùng bà. Nhưng bà từ chối, sau đó lấy máu, viết thư nhờ Liễu Nghị mang về đến chốn Long Cung để vua cha thấu hêt sự tình rồi sẽ định liệu sau. Theo lời bà, Liễu Nghị ra đến sông Ngân Hán, là mái Long Giai ngoài biển Đông, thấy có cây ngô đồng, Liễu Nghị rút cây kim thoa, gõ vào cây ba lần. Tức thì gió giật mưa sa, biển động ầm ầm, giữa dòng thấy hiện lên đôi bạch xà, Liễu Nghị bèn trình bày mọi việc, đôi bạch xà vâng lệnh đưa Liễu Nghị xuống Thủy Cung. Tại đây, Liễu Nghị trao cho Vua Thủy Tề bức thư và kể hết mọi chuyện. Vua cha tức giận, sai người đi bắt Kính Xuyên và Thảo Mai, còn truyền cho Trưởng Tử Xích Lân lên đón bà về. Sau đó Chầu Đệ Tam được rước về Thoải Phủ, kết duyên cùng Liễu Nghị, người được giao cho chức Quốc Tế Thủy Quan. Còn Kính Xuyên và Thảo Mai thì bị gia hình chịu tội (Câu Chuyện này được lưu lại trong tích “Liễu Nghị truyền thư”).

Như Chầu Đệ Nhất và Chầu Đệ Nhị, Chầu Đệ Tam được thờ ở các cửa sông cửa biển, nơi có lập đền thờ Mẫu Đệ Tam, nhưng nơi được mọi người biết đến nhiều hơn cả là Đền Thác Hàn ở tỉnh Thanh Hóa. Khi chầu ngự
 

Văn hay hát thỉnh rằng:

“Trịnh giang biên duềnh ngân lai láng
Nguyệt làu làu soi rạng Nam Minh
Con vua thuỷ quốc Động Đình
Có tiên thần nữ giáng sinh đền rồng”

Hát văn :  Chầu Đệ Tam 

Trình bày : Khắc Tư - Lưu Trọng Quỳnh 

Hoặc khi nói về nỗi oan khuất của chầu, văn cũng hát rằng:

“Trách Thảo Mai ra lòng giáo dở

Trá đồ thư làm cớ gieo oan

Kính Xuyên chẳng xét ngay gian

Nỡ đem đầy chốn lâm sơn sao đành”

Hay có những đoạn hát sử rầu:

“Tưởng nông nỗi dòng châu lã chã

Trách ai làm đôi ngả chia li

Từ nay hoa ở xuân về

Cầu Ô lỡ nhịp bến khuya vắng thuyền

Bứt rứt nỗi thung huyên nghĩa cả

Tấm thân này có xá chi đâu

Lẽ nào nát ngọc trầm châu

Vùi hoa dập liễu bởi câu tam tòng

Xót vì nỗi má hồng bội bạc

Âu cũng đành bèo dạt mây trôi

Sự này há kể chi ai

Lòng trinh chuyển động đất trời chứng minh




VĂN CHẦU ĐỆ TAM THOẢI PHỦ

Khắc Tư

Ba phủ Thiên quân hội đồng...ba phủ Thiên quân
Đệ tam Chầu Thoải thanh tân … thay là

Chúa từ buổi dãi dầu...sương tuyết...đầy non xanh í ì i
Bóng nguyệt...hắt hiu...Thẩn thơ nắng sớm mưa chiều í ì i
Tiếng chim khắc khoải i í ì a như khơi mạch...sầu
Dòng châu...lã chã í i i ì í ì ì

Tưởng nông nỗi...dòng châu lã chã
Trách ai làm í ì ì...hai ngả í í ì chia ly...Từ nay hoa nở xuân về
Cầu ô lỡ nhịp í..í ì i bến khuya vắng í ì thuyền ... thung huyên nghĩa cả í í i i ì í ì ì

Bứt rứt nhẽ thung huyên ... nghĩa cả í tấm thân này í ì ì
Có xá chi đâu lẽ nào nát ngọc trầm châu
Vùi hoa dập liễu í ì i bởi câu tam..tòng
Má hồng...bội bạc í í i ì í ì ì

Xót vì nỗi má hồng ... bội bạc... âu cũng đành
Bèo dạt í ì mây trôi... Sự này há kể chi ai í ì ì
Lòng trinh chuyển động í..í ì i đất trời chứng...minh

Dong nhan khai quang thậm kì diệu quang minh chiếu đền trung
Ngã Thích tằng cúng dàng, kim phụng hoàng lân cận
Thánh Chúa Thiên Trung Vương

Nữ Tiên...thủ bút...bái tạ Long...Cung
Lạy vua cha...chính ngự...ngai...rồng
Tường sự tích ... chung tình...trúc ... chiếu
Phận con ... niên thiếu...nữ tắc...nữ...công
Tự Kính Xuyên...sớm kết chỉ...hồng
Duyên cá nước...sắt cầm hòa ... hợp
Vì nàng tiểu thiếp tên gọi...Thảo ... Mai
Bỗng vì đâu đặt để .... nên...nhời
Phút chốc khiến ... Bắc Nam...đôi...ngả

Nơi rừng thẳm nhuộm sa giọt lệ
Lòng khăng khăng ... về tới thủy...quan
Ngửa trông ơn...chỉ xích thiên ... nhan
Xin mãn kiếp ... ba sinh...hương hỏa

Mạc sự trần ai ... thương nguyệt hạ
Tự vô băng thán đáo hung...trung ra mãi i í i bể í i ì í ì ì i...í i ra mãi bể Đông

Thiếp tôi dặn chàng ra mãi í i bể í i ì ... í ì i i... í í ra mãi bể ... Đông
Tới đâu hễ thấy í i ngô đồng í i cây í i ì ... í ì ì i... í i ngô đồng cây cao
Lấy kim thoa gõ vào...cây ấy ... dưới Thủy Tề
Bỗng thấy ... không í i ... ì í ì ì i... í i ... bỗng thấy không lâu

Tùy cơ ứng biến nhiệm màu mặc lòng … nhời ngỏ mặc dầu … thơ trao
Chàng nghe nói...tiêu hao sau trước í i í i ì a

Chàng nghe nói...tiêu hao sau trước dạ bùi ngùi
Chân bước đường không ... bể đào .... lai láng xa trông í i ì
Bể đào lai láng xa trông nửa lo nỗi Chúa nửa lòng
Sự duyên sông Ngân Hán í i băng miền thẳng trỏ í i í i ì i
Xe loan thánh giá hồi cung

Văn Chầu Đệ Nhị

Dâng văn tiên chúa thượng ngàn

Đông Cuông tuần quán giáng đàn chứng đây

Trên ngày gió cuốn rung cây

Dưới khe cá lội chim bay về ngàn

Canh khuya nguyệt lặn sao tàn

Chiếc thoi bán nguyệt khoan khoan chèo vào

Gập ghềnh quán thấp lầu cao

Khi ra núi đỏ lúc nào ngàn xanh

Thượng ngàn Đệ Nhị tối linh

Ngôi cao công chúa quyền hành núi non

Anh linh đã khắp tiếng đồn

Sấm ran mặt bể  mưa tuôn đầu ghềnh

Da ngà mặt phượng long lanh

Mặt hoa tươi tốt tóc xanh rườm rà

Nhị hồng tuyết điểm mầu da

Cổ tay tựa ngà đầu vấn tóc mai

Vốn dòng công chúa Thiên Thai

Giáng sinh hạ giới quản cải Thượng Ngàn

Quản cai các lũng các lang

Sơn tinh cầm thú hổ lang khấu đầu

Khắp hoà tam thập lục châu

Chín từng khe suối một bầu tiêu dao

Dong chơi ngàn quế ngàn đào

Khi ra thác cái lúc vào thác con

Chim kêu vượn hót véo von

Chớp bể đồi đoạn mưa nguồn từng cơn

Khi nương gió lúc lại thác gièm

Khi bẻ cành quế khi vin cành hồng

Vui chơi nước nhược non bồng

Phố Cát đền Sòng sông Cả sông Thao

Lân rờn Phượng múa thấp cao

Ngày mây thấp thoáng trăng sao lững lờ

Nón buồm vai quẩy lẵng hoa

Đền khi phủ nọ vào ra chơi bời

Khi thanh vắng lúc lại êm trời

Ngồi trên đỉnh núi ghẹo người Hằng Nga

Tang tính tình thôi đọc lại ca

Bẻ bai giọng Xá ê a giọng Mường

Tiếng Kinh tiếng Mán tỏ tường

Lục châu quan hoả lúi lường líu lo

Dong chơi bát cảnh ngũ hồ

Đua chèo bẻ lái hò dô lại về

Khi chơi ngàn mái ngàn ngàn me

Ngàn giang ngàn nứa trúc tre ngàn vầu

Đôi cô Thổ Mán theo hầu

Cô xe chỉ thắm cô xâu hạt vàng

Sơn Lâm dọn quán bán hàng

Non xanh đủng đỉnh tuyết sương gieo hò

Khăn xanh áo lục nhởn nhơ

Khi vào ba dội lúc vô đường chèo

Môi son má phấn mỹ miều

Miệng cười hoa nở mọi chiều mọi hay

Đèn trăng quạt gió màn mây

Bóng thông che tán bóng mai tựa hình

Đi suối lúc lại về ghềnh

Đua chèo tiếng phách tiếng sênh reo hò

Chè tàu ba chén tính ưa

Thanh bông hoa quả ngự thừa lại ban

Yêu ai tài lộc chầu ban

Ghét ai chầu quở khôn ngoan được nào

Xem trong sự tích tân la

Vậy nên phúc đẳng hà sa vô cùng

Đệ tử dốc một lòng thành kính

Dâng bản văn trình chầu ngự giáng lâm

Mời chầu giáng phúc từ trung

Khuông phù đệ tử tăng long thọ trường


VĂN CHẦU ĐỆ NHỊ THƯỢNG NGÀN

Xuân Hinh

Tiên Thánh trên ngàn dâng văn…Tiên Thánh trên ngàn
Đông Cuông tuần quán…giáng đàn hôm nay

Ở trên ngàn gió cuốn rung cây
Dưới khe có con cá lặn, đàn chim bay về ngàn
Canh khuya nguyệt lặn sao tàn
Chiếc thoi bán nguyệt khoan khoan chèo vào
Gập ghềnh quán thấp lầu cao í ì í i í ì ì í a

Gập ghềnh quán thấp lầu cao…chèo ra núi Đọ í i i ì ì i chèo vào ngàn xanh
Ở trên thượng ngàn Đệ Nhị tối linh í ì í a í i ì ì í a
Ở trên thượng ngàn Đệ Nhị tối linh…Ngôi Kiều Công Chúa í i i ì ì i
Quyền hành núi non danh Chầu thơm đã nức tiếng đồn í ì í i í i ì í i

Danh thơm...đã nức tiếng đồn
Sấm ran mặt biển, mưa tuôn đầu ghềnh
Da ngà mắt phượng long lanh í ì í a í i ì í a

Da ... ngà...mắt phượng long lanh
Mặt hoa tươi tốt, tóc xanh rườm rà
Phấn nhị hồng tuyết điểm màu da, cổ tay ngọc ngà Chầu vấn tóc mai í i i ì í a

Vốn dòng công chúa Thiên Thai
Giáng sinh hạ giới quyền cai thượng ngàn
Quyền cai Bảo Lạc, Hà Giang í ì í a í i ì í a

Quyền cai...Bảo Lạc, Hà Giang
Thượng cầm ma thú thổ lang hàng đầu...quyền cai tam thập lục ngạn châu i ì ì i

Bài sai đô triệu lục cung... nàng ân nàng ái vốn dòng sơn trang
Tính Chầu hay măng trúc măng giang í i i í ì ì a

Song đăng ai thấp thoáng...bên lầu
Song đăng Tiên nữ múa hầu Mẫu vương
Chầu soi cho quốc phú, dân cường í i a í ì ì a

Soi cho quốc phú dân cường, soi cho vũ trụ bốn phương thái hòa
Song đăng Chầu...song đăng Chầu tỏa khắp gần xa
Soi cho non nước nở hoa bốn mùa
Chầu soi từ thành thị kinh đô í i a í ì ì a

Quyền Chúa Bà cai í i ì a... tam thập lục ngạn châu
Chín tầng khe suối một bầu tiêu dao
Rong chơi ngàn quế ngàn đào í i í i ì a

Chúa Bà rong chơi... ngàn quế ngàn đào...Ngàn mây nương gió, trăng sao lững lờ
Đội nón buồm, vai quảy lãng hoa í i i ì a

Đầu đội nón buồm, vai quảy lãng hoa...Đông Cuông tuần quán vào ra chơi bời
Khi thanh vắng, lúc lại lên trời
Ngồi trên đỉnh núi, cợt người Hằng Nga...Tính tình thôi hát lại ca í i ì a

Ơ mấy tính tang tình thôi hát lại ca
Bẻ bai giọng Xá nói ra tiếng Mường, tiếng Kinh tiếng Mán tỏ tường
Lục châu quan hỏa líu lường líu lô...Rong chơi bát cảnh ngũ hồ í i í i ì a

Rong chơi bát cảnh ngũ hồ...Cầm chèo bắt lái hò dô lại về
Mười hai cô Thổ Mán theo hầu í i a á à à a
Mười hai cô Thổ Mán theo hầu...Cô se chỉ thắm cô xâu hạt vàng
Trên Đông Cuông dọn quán bán hàng í i a á à a
Xe loan thánh giá hồi cung

Chầu Đệ Nhất Thượng Thiên

 Chầu Đệ Nhất Thượng Thiên được coi là hoá thân của Mẫu Đệ Nhất. Chầu Bà vốn là Thiên Cung Tiên Nữ, con vua Ngọc Hoàng, giáng hiện trong xứ Thanh giúp dân hộ quốc. Trong hàng Tứ Phủ Chầu Bà, bà là vị ở ngôi cao nhất, cai quản Thượng Thiên, nắm giữ sổ Tam Toà. Khi thanh nhàn bà lại cùng các cô nàng hầu cận vui vẻ dạo chơi, giáng phúc cho dân. Cũng có quan niệm cho rằng, bà còn là Quế Hoa Công Chúa (hay còn gọi là Chầu Quế, khác với Mẫu Đệ Nhị) trên Thiên Cung, xuống Đồi Ngang Phố Cát, kề cận bên Mẫu Liễu Hạnh.

Bà khá ít khi ngự đồng (đây cũng là đặc điểm chung của các vị thánh trên hàng Thượng Thiên), chỉ khi nào có tiệc khai đàn mở phủ, mà người ra trình đồng có toà lễ Tứ Phủ Chầu Bà Sơn Trang thì thường thỉnh bà về chứng toà đàn màu đỏ (gồm hình Chúa ( Chầu), đôi cô hầu cận cầm quạt, mười hai cô nàng, động chúa, thuyền thoi…). Khi ngự đồng thì chầu thường mặc áo màu đỏ thêu phượng (hoặc có thể là áo gấm).
Vì chầu là hoá thân của Mẫu Đệ Nhất nên nơi nào Mẫu ngự thì đều có thể coi là đền chầu, tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng có nơi thờ riêng, lưu rõ dấu tích của chầu nhất là Đền Rồng, Thanh Hoá. Khi thỉnh chầu, văn hát rằng:


Sớm mai vui vẻ đền Sòng
Ngày chơi phủ chính lầu hồng vào ra
Khăng khăng giữ sổ tam toà
Lên đền chầu Chúa Liễu Hoa cầm quyền
Thông tri tam giới hoàng thiên
Coi khắp cửa phủ ,miếu đền thiếu đâu
Trong ngoài thay thảy trước sau
Sửa sang mẫu phó quỳên chầu bà coi
Quân thần phải đạo chúa tôi
Cô hầu cô hạ nàng đôi dập dìu
Khoe xanh xanh tốt đáng yêu
Khoe tài tài khéo khéo chiều lòng xuân
Đền thờ tả phượng hữu lân
Hoa Lan hoa cúc thanh tân chơi bời
Thiên Đình chén rót đầy vơi
Khúc ca điểm đót cợt ngưòi ngưòi hay
Đàn cầm khéo gẩy năm dây
Cung huỳnh gió lọt chuốt mây lọt vàng
Thung dung ghẹo khách qua đàng
Nhỡn tinh lóng lánh mày ngang đằm đằm
Miệng cười hoa nở đáng trăm
Răng đen rưng rức hoãn chằm vàng đeo
Đã lên ngôi báu trong triều
Đã nên ngọc tốt vàng yêu dương toà
Miệng cười tươi tốt như hoa
Thanh tân lịch sự nết na dịu dàng
Càng nhìn càng thắm nhân doan
Nết na yểu điệu muôn vàn thảo hay
Việc nào mà chẳng tới tay
Lên đền xuống phủ chả ngày nào sai
Có phen biến gái hiện trai
Ai thắm thắm vậy ai phai phai liền
Biết ra thời nhẹ như tên
Nếu mà ko biết như thuyền bỏ neo
Quở cho trăm chứng hiểm nghèo
Chầu quế trong triều giá ngự Đồi Ngang
Có phen giả ní giả nàng
Sài di di án sai nàng nàng lên
Có phen làm chúa thượng thiên
Khi giả làm chúa thoải tiên thoải tề
Phàm trần ai thấy tin nghe
khấn thôi tạ lễ miếu nghè kêu văn
Trần phàm kẻ vái người van
Còn đưong nhỡn nhục nhân gian mờ mờ
Xem ra số phải phụng thờ
Kẻ khấn người vái nam mô khấu đầu
Biết bà bệnh tật khỏi đau
Kim ngân vàng mã để hầu dâng lên
Thỉnh Chầu chắc giáng bản đền
Khuông phù đệ tử thiên niên thọ trường 


VĂN CHẦU ĐỆ NHẤT THƯỢNG THIÊN (bản 1)

Bóng kim ô hắt vàng xê xế
Văn con mời Chầu Đệ Nhất ngự lên …

Lồ lộ trung thiên ngôi cao… lồ lộ trung thiên
Tòa vàng choi chói cửa đền thung dung

Vui vẻ đền Rồng hôm mai
Thánh Chầu vui vẻ đền Rồng ì i
Ngày chơi phủ chính lầu hồng, Thánh Chầu vào ra í ì i

Giữ sổ tam tòa khăng khăng, giữ sổ tam tòa ì a
Lên đền hầu Mẫu Quế Hoa…cầm quyền i í ì
Tam giới Hoàng Thiên làu làu, tam giới Hoàng Thiên í i
Quyền cai cửa phủ cửa đền…không thiếu đâu í ì i
Thay thảy trước sau việc trong ngoài…Thay thảy trước sau í a
Sửa sang Mẫu phó mặc hầu
Chầu Bà quyền cai í ì a

Làm nghi lễ tấu nhang Chầu bà về đền
Làm lễ tấu nhang khấu đầu lễ Mẫu mười phương độ trì
Dâng nhang miệng khấn từ bi
Hội đồng Tiên Thánh chứng tri cho đồng

Dung nhan thậm kì diệu khai quang chiếu đền trung
Ngã Thích tằng cúng dàng, Kim phụng hoàng lân cận
Thánh Chúa Thiên Trung Vương
Ca lăng thập già âm từ bi mẫn chúng sinh
Cố ngã kim đỉnh lễ dung nhan thậm kì diệu khai quang chiếu đền trung

Quân thần chúa chúa tôi tôi cô hầu …Cô hạ nàng đôi hầu Bà khoe xinh
Xinh tốt bằng hoa đã tài lại khéo ai nào đảm đang
Càng nhìn càng thắm dung nhan í i ì

Càng nhìn càng thắm dung nhan nết na
Yểu điệu muôn vàn thảo ngay không việc nào… là chẳng đến tay
Lên đền xuống phủ không ngày nào sai
Cũng có phen biến gái hiển trai í i à

Có phen biến gái hiển trai khi quyền
Quyền kíp khi sai sai liền Bà tha thì nhẹ như tên
Khi cầm thì nặng như thuyền bổ neo… cứu cho
Cứu cho trăm chứng hiểm nghèo ì i ...í í a

Đền thờ tả phụng hữu lân
Hoa cúc, hoa sói thanh tân chơi bời trên Thiên Đình
Chén chuốc đầy vơi âu ca điểm đót cợt người
Người hay đàn cầm khéo gảy năm dây í i à
Xe loan thánh giá hồi cung


VĂN CHẦU ĐỆ NHẤT THƯỢNG THIÊN (bản 2)

Thu Thủy

Bóng kim ô hắt vàng xê xế
Cung thỉnh mời Thánh Quế ngự lên …

Lồ lộ trung thiên ngôi cao… lồ lộ trung thiên
Tòa vàng choi chói cửa đền thung dung

Vui vẻ đền Rồng sớm khuya
Sớm khuya vui vẻ đền Rồng ì i
Ngày chơi phủ chính lầu hồng, Thánh Chầu vào ra í ì i

Giữ sổ tam tòa khăng khăng, khăng khăng giữ sổ tam tòa ì a
Lên đền hầu Mẫu Quế Hoa…cầm quyền i í ì
Tam giới Hoàng Thiên làu làu, làu làu tam giới Hoàng Thiên ì i
Bà cai cửa phủ cửa đền…cửa đền khắp mọi nơi í ì i

Phải đạo chúa tôi quân thần…Quân thần phải đạo chúa tôi í a
Cô hầu cô hạ nàng đôi í a… theo hầu Bà í ì
Xinh tốt hơn hoa thời khoe xinh…khoe xinh xinh tốt hơn hoa í a
Tài khoen tài khéo hài hòa…Hài hòa lòng xuân một đàng tả phượng hữu lân
Hoa cúc hoa sói thanh tân…chơi bời í à
Chén chuốc đầy vơi dương đình…Dương đình chén chuốc đầy vơi í i
Khúc ca điểm đót ghẹo người, ghẹo người người hay đàn cầm khéo gảy năm dây
Cung quỳnh gió lọt chuốt mây í a mây vàng í ì
Ghẹo khách qua đàng thung dung…thung dung ghẹo khách qua đàng í a
Nhỡn tinh lóng lánh mày ngang í a đằm đằm miệng cười huê nở dáng trăm
Răng đen rưng rức hoãn chằm, hoãn chằm vàng đeo í ì a

Làm lễ tấu nhang…Chầu giáng trần…làm lễ dâng nhang
Khấu đầu lễ Mẫu mười phương độ trì, dâng nhang miệng khấn từ bi
Công đồng Tiên Thánh chứng tri cho đồng

Dung nhan thậm kì diệu khai quang chiếu đền trung
Ngã Thích tằng cúng dàng, Kim phụng hoàng lân cận
Thánh Chúa Thiên Trung Vương
Ca lăng thập già âm từ bi mẫn chúng sinh
Cố ngã kim đỉnh lễ dung nhan phổ biến chư tôn

Đã nên ngôi báu trong triều đã nên ngọc tốt vàng yêu nên dương tòa đã tươi
Đã tươi tươi tốt hơn hoa í i à
Đã tươi tươi tốt hơn hoa đua tài, tài khéo ai nào đảm đang càng nhìn
Càng nhìn càng thắm nhân doan í i à
Càng nhìn càng thắm nhân doan nết na
Yểu điệu muôn vàn thảo ngay không việc nào… Việc nào mà chẳng tới tay í i à
Việc nào mà chẳng tới tay không đêm nào kém không ngày nào sai thời có phen
Có phen biến gái hiển trai í i à

Có phen biến gái hiển trai khi quyền
Quyền kíp khi sai sai liền có khi… Bà tha thì nhẹ bằng tên í i à
Bà tha thì nhẹ bằng tên khi cầm thì nặng như thuyền bổ neo thời cứu cho
Cứu cho trăm chứng hiểm nghèo ì i í i a

Cứu cho trăm chứng hiểm nghèo Thánh Quế, trong triều cậu quẩn mà Đồi Ngang thời có phen
Có phen giả ní giả nàng ì i í i a
Có phen giả ní giả nàng giả ni đan giả giả nàng nàng lên thời có phen làm Thánh Thượng Thiên í i à
Có phen làm Thánh Thượng Thiên khi xuống Thủy phủ làm Tiên …Thủy Tề đo sông
Đo sông sông chẳng đủ sào, đo biển biển rộng trời cao mấy từng thời đố ai
Đố ai đo khắp trong lòng í i a
Đố ai đo khắp trong lòng dù trời thấp sông cùng lên chơi khi thanh nhàn
Thanh nhàn thong thả ngự chơi í i à
Xe loan thánh giá hồi cung

Cô Năm Suối lân ( Hát văn / Bản tích )

Cô Năm Suối Lân vốn là tiên nữ trên trời, theo lệnh cô giáng trần là người thiếu nữ dân tộc Nùng ở xứ Lạng. Có tích lại kể rằng Cô Năm là người thị nữ thân cận bên Chầu Năm Suối Lân ( lúc sinh thời khi chầu còn là công chúa) nên cô cũng được tôn hiệu là Cô Năm Suối Lân hay Cô Năm Sông Hoá. Sau này được sắc phong hiển thánh, Cô Năm vẫn được coi là tiên cô kề cận bên cửa Chầu Năm, cô được coi là tiên cô trông giữ bản đền Suối Lân. Ngoài ra cô còn được coi là vị thánh trấn tại cửa rừng Suối Lân (cung rừng này một cửa vào là cửa Suối Lân do Cô Năm Suối Lân trấn giữ, cửa ra là cửa Thất Khê do Cô Bé Đèo Kẻng trấn giữ), vậy nên, ai đi chiêm bái trên đất Lạng đều phải qua bái yết cửa Chầu Năm và Cô Năm Suối Lân. Dòng Suối Lân do Cô Năm cai quản bốn mùa trong xanh, nước thông về sông Hoá, tương truyền rằng đây là dòng suối thiêng của cô, nước suối xanh mát bốn mùa không bao giờ cạn, nếu ai có bệnh tật đến xin nước suối cửa cô, uống vào sẽ thuyên giảm, nhược bằng, người nào không biết mà xuống suối tắm hay rửa chân tay, làm ô uế dòng suối của cô sẽ bị cô hành cho sốt nóng mê sảng. Phép anh linh của Cô Năm Suối Lân còn được biết qua việc nếu có kẻ nào báng nhạo cô sẽ “xát lá han” làm cho kẻ đó luôn ngứa ngáy không yên, rồi cô cho đi lạc đường rừng.

Trong hàng thánh cô, thường thấy Cô Năm Suối Lân ít khi ngự đồng hơn Cô Sáu Lục Cung, thường chỉ người nào có sát căn quả về cửa Cô Năm hoặc khi về đền Suối Lân thì có thấy thỉnh bóng Cô Năm ngự đồng. Khi hầu về giá Cô Năm Suối Lân, thường người ta mặc xiêm y như màu áo của Chầu Năm (nhưng là áo ngắn vạt), đó có thể là màu xanh thiên thanh hoặc xanh lá cây, cô chít khăn củ ấu, bên mình có túi vóc, dao quai. Ngự đồng cô khai cuông rồi múa mồi. Hiện nay Cô Năm Suối Lân được phụng thờ là thánh cô trấn giữ cửa Suối Lân Sông Hoá, cung thờ cô được đặt cạnh ngay đền chính của cửa Chầu Năm Suối Lân (huyện Hữu Lũng, Lạng Sơn). 

 

Cô Năm trên động Suối Lân

Xe loan thánh giá đằng vân ngự về

Chơi sơn khê ngàn xanh núi cấm

Ngự tính tình đàn đọc ca ngâm

Vui về thú cảnh Suối Lân

Hoa chen cành biếc mây vần đỉnh cao

Động Sơn trang ra vào sớm tối

Suối Lân Ngàn giá ngự thảnh thơi

Trong rừng dưới suối trên đồi

Thông reo trúc hóa thú vui hữu tình

Thổ mường các chúng sơn tinh

Thỉnh Cô chắc giáng anh linh đàn tràng

Cơm lam thịt thính trà ngàn

Khế chua sung chát trầu vàng cau non

Suối Lân khuya sớm ra vào

Chim kêu vượn hót xôn xao đùa cười

Suối Lân cảnh thú trên ngàn

Có dòng sông Hóa vắt ngang cửa đền

Ai lên đến tỉnh Lạng Sơn

Qua dòng sông Hóa vào đền cô Năm

Quyền cô cai quản Suối Lân

Một tòa chính điện xa gần nức danh

Đền thờ nào khác bức tranh

Dưới suối nước chảy, trên cành cây cao

Đền thờ như thể động đào

Bốn mùa đồng tử ra vào dâng hương

Cô Năm cốt cách phi phương

Trâm cài lược dắt , soi gương chải đầu

Long lanh mắt phượng tựa sao

Thần thông diệu trí biết bao quyền hành

Lê triều tích cũ sử xanh

Cô Năm công chúa rành rành oai linh

Nửa đêm cô mới hiện hình

Suối Lân soi bóng tươi xinh dáng hình

Về đồng cô mặc áo xanh

Nón buồm túi vóc thanh thanh hoa cài

Rườm rà cô vấn tóc mai

Chít khăn củ ấu chân hài cánh tiên

Cô Năm ứng hiện tự nhiên

Ban cho nước suối bệnh liền khỏi ngay

Suối Lân cô ngự thiêng thay

Sơn lâm vui thú tháng ngày rong chơi

Thanh nhàn dạo khắp mọi nơi

Đồng Đăng Hữu Lũng thảnh thơi đi về

Có khi cô ngự Thất Khê

Công Đồng Bắc Lệ lại về Suối Lân

Tiên cô mới thử lòng trần

Ai mà biết đến muôn phần tốt tươi

Còn ai bỡn cợt trêu cười

Lá han cô xát cho người hay ra

Sám hối cô sẽ truyền tha

Bây giờ mới biết cô đà anh linh

Phép cô thưởng phạt nghiêm minh

Có công cô thưởng tội hình không tha

Cô truyền sơn động các tòa

Thổ Mường các bản đàn ca vang lừng

Đầu sông cho đến cửa rừng

Ngàn măng, nương sắn đến từng đồi sim

Ai mà bảy nổi ba chìm

Cô thương lại để trong tâm trong lòng

Còn ai vất vả long đong

Có cô Năm Suối chấm đồng làm tôi

Hoa tươi cô hái trên đồi

Ban cho các ghế muôn người nhất tâm

Người thời có phúc có phần

Có lòng cô sẽ bắc cân cho đều

Hội vui dâng bản văn chầu

Thanh bông hoa quả đảo cầu cô Năm

Cô về ngự cảnh Suối Lân

Khuông phù đệ tử thiên xuân thọ trường

THỈNH CÁC GIÁ

(Có 1 số nơi thỉnh thêm các giá khác về tráng bóng)
*: Đức Vua Cha Ngọc Hoàng
*: Đức Vua Cha Đế Thích
*: Đức Vua Cha Bát Hải Động Đình
*: Lão Mẫu Thượng Thiên(mẹ của Vua Cha Ngọc Hoàng)
*: Vương Mẫu Cửu Trùng Thiên Cung Cửu Thiên Huyền Nữ
*: Quốc Mẫu Sòng Sơn Quỳnh Hoa Công Chúa
*: Quốc Mẫu Tuyên Quang

I.Thỉnh Tam Tòa Quốc Mẫu

1: Mẫu Đệ Nhất Thiên Tiên Liễu Hạnh Công Chúa
2: Mẫu Đệ Nhị Thượng Ngàn Quế Hoa Mỵ Nương Công Chúa
3: Mẫu Đệ Tam Thoải Cung Xích Lân Long Nữ
*: Quốc Mẫu Đệ Tứ(Mẫu Địa)
II.Nhà Trần

1: Đức Ông Trần Triều Quốc Công Tiết Chế Nhân Vũ Hưng Đạo Đại Vương
2: Vương Mẫu Trần Triều
3: Đệ Nhất Vương Tử Hưng Vũ Vương
4: Đệ Nhị Vương Tử Hưng Hiến Vương
5: Đệ Tam Vương Tử Hưng Nhượng Vương
6: Đệ Tứ Vương Tử Hưng Trí Vương
7: Vương Tể Phò Mã Phạm Ngũ Lão
8: Đệ Nhât Vương Cô Quyên Thanh Công Chúa
9: Đệ Nhị Vương Cô Đại Hoàng Công Chúa
10: Ông Tả Yết Kiêu
11: Ông Hữu Dã Tượng
12: Cô Bé Cửa Suốt
13: Cậu Bé Cửa Đông

III. Hội đồng Thánh Chúa

1: Chúa Đệ Nhất Tây Thiên
2: Chúa Đệ Nhị Nguyệt Hồ
3: Chúa Đệ Tam Lâm Thao
4: Chúa Thác Bờ
5: Chúa Long Giao
6: Chúa Cà Fê
7: Chúa Năm Phương
8: Chúa Mọi

IV. Tư Phủ Vương Quan

1: Vương Quan Đệ Nhất Thượng Thiên
2: Vương Quan Đệ Nhị Giám Sát
3: Vương Quan Đệ Tam Thỏai Phủ
4: Vương Quan Đệ Tứ Khâm Sai
5: Vương Quan Đệ Ngũ Tuần Tranh
6: Tôn Quan Điều Thất
*:Quan Bản Đền(Hầu sau các giá quan lớn)

V. Tư Phủ Chầu bà

1: Chầu Đệ Nhất Thượng Thiên
2: Chầu Đệ Nhị Thượng Ngàn
3: Chầu Đệ Tam Thoải Cung
4: Chầu Đệ Tứ Khâm sai
5: Chầu Năm Suối Lân
6: Chầu Lục Cung Nương
7: Chầu Bảy Tân La
8: Chầu Tám Bát Nàn Đông Nhung
9: Chầu Cửu Tỉnh Sòng Sơn
10: Chầu Mười Đồng Mỏ
11: Chầu Bé Bắc Lệ
12: Chầu Bé Thoải Cung

VI. Tứ Phủ Ông Hoàng

1: Ông Hoàng Cả Quận Vân
2: Ông Hoàng Đôi Triệu Tường (cũng có nơi hầu giá này sau giá Quan Điều Thất)
3: Ông Hoàng Bơ Thoải Cung
Ông Hoàng Bơ Bắc Quốc
4: Ông Hoàng Tư Khâm Sai
5: Ông Hoàng Năm
6: Ông Hoàng Lục Thanh Hà
7: Ông Hoàng Bảy Bảo Hà
8: Ông Hoàng Bát Nùng
9: Ông Hoàng Chín Cờn Môn
10: Ông Hoàng Mười Nghệ An

VII. Tứ Phủ Thánh Cô

1: Cô Cả Vân Đìng
2: Cô Đôi Thượng Ngàn
Cô Đôi Cam Đường
5: Cô Bơ Bông
Cô Bơ Tây Hồ
4: Cô Tư Ỷ La
5: Cô Năm Suối Lân
6: Cô Sáu Lục Cung
Cô sáu sơn trang
7: Cô Bảy Kim Giao
8: Cô Tám Đồi Chè
9: Cô Chín Thượng Ngàn
Cô Chín Giếng (Cô Chín Sòng)
10: Cô Mười Mỏ Ba
11: Cô Bé Đông Cuông
Cô Bé Tân An
Cô Bé Núi Dùm
Cô Bé Minh Lương
Cô Bé Mỏ Than
Cô Bé Suối Ngang
Cô Bé Thác Bờ
Cô Bé Cây xanh
Cô Bé Bản Đền
.............
12: Cô Bé Thoải Cung

VIII.Tứ Phủ Thánh Cậu

1: Cậu Hoàng Cả Phủ Giầy
Cậu Hoàng Cả Sòng Sơn
2: Cậu Hoàng Đôi
3: Cậu Hoàng Bơ
4: Cậu Hoàng Tư
5: Cậu Hoàng Năm
6: Cậu Hoàng Bé Quận Đồi Ngang
7: Cậu Bén Bản Đền

IV. Quan Hạ Ban

1: Hoàng Hổ Thần Tướng
2: Thanh Hổ Thần Tướng
3: Xích Hổ thần Tướng
4: Bạch Hổ Thần Tướng
5: Hắc Hổ Thần Tướng
6: Thanh Xà Đại Tướng 
7: Bạch Xà Đại Tướng

VĂN CÁC QUAN

10./Văn quan đệ nhất

Đệ Nhất Tôn Ông cung thỉnh mời Đệ Nhất Bóng Tôn Ông
Lai lâm chứng giám điện trung uy hùng.

Lực trí thần thông anh linh lực trí thần thông
Quyền cai tam giới uy phong pháp mầu
Xa giá lên chầu Thượng Thiên xa giá lên chầu
Khâm ban sắc chỉ công hầu gia uy
Mưa gió bất kỳ nổi cơn, mưa gió bất kỳ
Sấm vang tám cõi mây che ngút trời.

Khai quang thậm thì diệu quang minh chứng đàn duyên ngã tích tang cúng dàng kim phụng hoàng lân cận Phật Thánh Chúa Tiên trung vương.

Trên thượng giới tôn quan giáng thế
Vâng sắc trời cứu tế độ muôn dân
Sắc vua phong Thượng đẳng linh thần
Khắp hòa thiên hạ muôn dân đảo cầu.

Trong tám cõi cửu châu vọng bái
Quan lớn độ cho quốc thái dân an
Khâm thừa chỉ lệnh vua ban
Sổ sinh sổ tử liệt hàng Chúa phê.

Đủ mọi bề tài thao văn vũ
Các bách thần nào có nhường ai
Lược thao văn vũ toàn tài
Đình thần tứ phủ nào ai dám bì


11./Văn quan lớn giám sát đệ nhị

Sơn lệnh sơn trang động sơn tiêu
Đền thờ Quan Giám Sát trên ngàn tối anh linh
Nhác trông lên toà vàng san sát
Không đâu bằng Phố CÁt Đồi Ngang

Thỉnh mời Hoàng đế tinh quân
Hiệu ông đệ nhị thiên đình giáng sinh
Vốn xưa ông tại thiên đình
Đêm ngày chầu chực ở trong lâu đài

Số sinh số tử trên đời
Một tay biên chép chẳng sai số nào
Bách quan văn vũ nội tào
Khi ra bệ ngọc khi vào toà trương

THông minh chính trực mọi đường
Kiên hào đỉnh túc chẳng nhường một ai
THiên tào đệ nhị thứ hai
Thông tri tam giới mọi nơi xa gần

Phép ông hành vũ hành phong
Đâu đâu cũng đều phục tình làm tôi
Trời làm đại hạn nắng lôi
Cầu ông đảo xá một thôi dần dần

Ông sai hà bá thuỷ thần
Tự nhiên nổi trận đùng đùng mưa sa
Điều hoà thiên hạ xướng ca
Nam nữ trẻ già sợ phép tôn quan

Lệnh truyền sai xuống thuỷ cung
Tự nhiên mưa gió mênh mông đồn điền
Hợp hoà thiên hạ dưới tên
Bờ nào bờ ấy nước chan đầy bờ

Dù ai đi sớm về khuya
Phong điều vũ thuận thái hoà nghỉ ngơi
Có phen thong thả ngồi chơi
Tuyển người số mực chép người số son

Vua cha nghe hết nguồn cơn
Ai làm nấy chịu chẳng còn có oan
Sai xuống hạ giới làm quan
Sinh vào quý tộc hiền lương đức lành
Vừa năm ất dậu thai sinh
Mồng ba tháng một đã sinh ra người
Tuổi vừa ba bốn đi chơi
Văn thi phú lục mọi tài khôn ngoan

Song đường mừng rỡ yêu thương
Rằng nhà có phúc kẻ thương người vì
Chẳng ngờ Thượng Đế đến kì
Mồng ba tháng một,một khi giờ dần

Sắc sai hà bá thuỷ thần
Quần thiên dồn nưóc chẳng nhầm một ai
Ngũ lôi hiệu lệnh tướng trời
Nhị thập bát tú mọi nơi trương toà

Đều thời vâng lệnh vua cha
Rước quan đệ nhị trên toà thượng thiên
Song đường thương nhớ chẳng yên
Sao ông nỡ để mối phiền dương gian
Sinh thành dưỡng dục núi non
Lấy ai khuya sớm thần hôn cho đành
Vốn xưa ông ở thiên đình
Con vua THượng Đế giáng thần dương gian
Dù ai có lệnh kêu van
Khấn ông đệ nhị thọ khang yên lành
THôi tư chính trực thông minh
GIáng Đền giáng phủ anh linh muôn phần
CHữ rằng Thánh giáng lưu ân
Sơn Trang ban phúc thiên xuân thọ trường

12./Văn quan đệ tam thoải phủ

Trịnh giang biên giành ngân lai láng
Đôi vầng hồng soi rạng nam minh
Con vua thủy quốc Động Đình
Đệ tam thái tử giáng sinh đền Rồng
Dọc:
Đức gồm vẹn thung dung hòa mặc
Bẩm sinh thành tư chất long nhan
Thỉnh mời thái tử thái tử vương quan
Phi phương diện mạo dung nhan khác thường

Hằng tấu đối thiên đường thủy phủ
Trấn nam minh quy đủ bốn phương
Ra uy chấp chính kỉ cương
Cầm cân nảy mực sửa sang cõi đời

Chốn long giai cầm quyền thay chúa
Phép màu quan tối tú tối linh
Lệnh truyền thủy bộ chư dinh
Sửa sang đai giáp chơi miền trần gian

Dâng một triền nhang lòng thành dâng một triền nhang
Tấu về thủy phủ các ban các tòa thiên đình cho tới diêm la

Thiên đình cho tới diêm la tấu vè thoải phủ vua cha động đình
Chốn ấy là chốn thủy cung
Phú:
Nhanh dâng một chuyện tâu thỉnh đức vương quan
Đệ tử con tiến văn đàn
Dâng sự tích đệ tam hoàng thái tử

Sơn xuyên dục tú “hà hải chung linh”(2)
Người con vua thoải quốc động đình
Sắc phong tặng vương quan hoàng thái tử

Văn thần cẩm tú võ tổng lược thao
Bẩm dung y diện mạo hồng hào
Ngôn trung chính tài cao quán cổ
Thơ:
Giáp bạc bao phen nhuộm đỏ hồng
Xông pha trăm trận dạ như không
Ra tay cứu nước trừ nguy biến
Tiếng để ngàn thu với núi sông
Xá lửng:
Chiếc thuyền lam nổi dòng Xích Bích
Đưa quân chèo du lịch bốn phương
Có phen tuần thú sông Thương
Trở ra tỉnh Bắc , Quế Dương, Lục Đầu

Có phen ngự sông Dâu sông Hát
Khi lên ghềnh xuống thác vui chơi
Có phen vào lạch ra khơi
Sai quân lấy gỗ xoan đào chò hoa

Có phen chơi ngã ba Bạch Hạc
Bạn tiên ngồi đàn hát vui chơi
Dạo xem phong cảnh mọi nơi
Qua hang Anh Vũ sang chơi nước người

Có phen chơi cửa đài cửa bích
Khi ra khơi vào lạch thảnh thơi
Thuyền rồng trăm chiếc chèo bơi
Dọc ngang Tuần Lảnh là nơi đi về

Trải giang khê lên ngàn xuống bể
Lảnh Giang từ quý địa danh lam
Đền thờ quan tam tía kiệu vàng
Long môn hổ bàn thạch bàn uy nghi

Hóa tức thì lâu đài điện các
Dâng nước về thủy quốc một khi
Có phen lấy ngọc lưu ly
Đùng đùng dâng nước phép thì ai đang

Khắp sông Thương , sông Thao , sông Cả
Kéo quân về đóng ngã ba Tranh
Xướng ca đàn hát tập tành
Thi ngâm phú đọc đàn tranh chơi bời

Có phen lại về nơi thủy phủ
Đóng cân đai áo mũ vào tâu
Dăm ba đồng tử theo hầu
Vào tâu Vương phụ ra chầu Mẫu vương

Cũng có khi phi thường biến hóa
Qua Nghệ An thượng hạ đại giang
Thuyền rồng chèo quế buồm lan
Khi chơi Tô Lịch khi sang sông Cầu

Có phen ngự Nam lâu Bắc điện
Trở ra về đến huyện Thiên Tôn
Dạo miền thác cái thác con
Khi chơi sông Hát khi sang sông Bờ

Dạo thẩn thơ Tản Viên Tam Đảo
Truyền chư quân đôi đạo tiên phong
Chuông kêu cờ phất trống dong
Bè sau thuyền trước giữa dòng lênh đênh

Trống cầm canh chiêng vang anh ỏi
Lốt xanh vàng chìm nổi dư muôn
Triều thần văn vũ bách quan
Sai lên đón rước vương quan về chầu

Trên các lầu thơ ngâm phú đọc
Ngoài sân rồng ca chúc chén tiên
Vua cha giá ngự ngai vàng
Phán đòi thái tử vương quan vào chầu

Ngự giờ lâu phán lời nhân thứ
Sai ông lên cứu trợ trần gian
Một tay thái tử vương quan
Cứu sinh cũng lắm đọ oan cũng nhiều

Nay ông đã về chầu nhân đức
Độ nhân gian vạn ức siêu sinh
Nay ông về chốn thủy đình
Cuông phù đệ tử khang ninh thọ trường.

13./Văn quan đệ tứ khâm sai

Tiệc bản loan thỉnh mời Quan Đệ tứ
Vốn con trời cai ngự thiên cung
Bảng vàng choi chói vua phong
Quyền Quan Đệ Tứ uy hùng dậy vang
Chuyển quan san trên trời dưới đất
Quản thông tri phép Phật truyền ra
Cầu ô bắc sông Ngân Hà
Liệt hàng tinh tú bày ra ngang trời
Thử dạo chơi sao sa lác đác
Cửu diệu cùng đài các đế tinh
Tam quang thất đẩu ngũ hành
Nhị thập bát tú thiên đình hà sa
Mới tâu qua Nam Tào Bắc Đẩu
Số trần gian lão ấu chép biên
Ai người hiếu thuận thảo hiền
Tu nhân tích đức chép biên rõ ràng
Bao nhiêu kẻ ngang tàng bạo ngựoc
Chỉ hại người chẳng trước thời sau
Lỗi lầm có xá chi đâu
Bao nhiêu đệ tử cúi đầu làm tôi
Nức hương xuân mừng vui khánh hạ
Thỉnh tôn ông xa giá phủ trên
Đăng trà quả thực dâng lên
Thỉnh ông giá ngự giáng đền chứng minh
Phú:
Y quan văn vật,(nổi dấu thiêng )tứ phủ vạn linh
Sơn xuyên dục tú hà hải chung linh
Thiên niên dốc một bầu vũ trụ
Trên phù tía ngai vàng lồ lộ
Vẻ lâu đài in bóng tranh vanh
Bảng vàng thiên cổ vị nhân
Gồm nam bắc xa thu về một mối
Kỳ lễ nghĩa văn minh chi hội
Dưong thanh danh vạn vật chi đô
Bóng trăng in mặt nước bên hồ
Vang tiếng để sơn thần cung kiệt
Dục cờ đảo thành tâm sở nguyện
Thiên lý giang uyển chuyển quẩn quanh
Hiên rồng đài các tranh vanh
Cung vàng điện ngọc quanh thành kim cương
Tài thao lược vang lừng vũ trụ
Tiếng anh linh nhất thủ thế gian
Sắc Rồng choi chói vua ban
Khâm sai đệ tứ tòa vàng thiên cung .

14./Văn quan lớn Tuần Tranh

Ra oai lẫm liệt tung hoành
Trừ tà sát quỉ Quan tuần tranh toàn tài

Cảnh thiên Thai quan tuần ngự giá
Các bộ Tiên nàng náo nức vào dâng hoa
Quan Đệ Ngũ Tuần Tranh
Ra oai lẫm liệt tung hoành
Trừ tà sát quỉ Quan tuần Tranh toàn tài

Cảnh thiên Thai quan tuần ngự giá
Các bộ Tiên nàng náo nức vào dâng hoa
Ninh Giang chính quán quê nhà
Dấu thiêng ghi để ngã ba sông Kì Cùng

Đấng anh hùng cổ kim lừng lẫy
Quan lớn tuần đã dậy thần cơ
Cửa sông đâu đó phụng thờ
Ninh Giang thiết lập ngôi đền thờ quan tuần Tranh

Sông Tranh ơi hỡi sông Tranh
Trăng nước còn in trận tung hoành
Lẫm liệt tung hoành oai tráng sĩ
Ngàn năm ghi để dấu anh linh
Hỡi ai qua bến sông Tranh
Nhớ người tráng sĩ tài danh tuyệt vời
Cho dù nước chảy hoa trôi
Bến sông Chanh còn đó công Quan lớn Tuần Ngài còn vang

Loa đồng hỏi nước sông Tranh
Thanh long đao giết giặc tung hoành là ai
Sông Tranh lên tiếng trả lời
Thanh long đao giết giặc chính người Quan Lớn Tuần lập chiến công
Cảnh thanh nhiều nơi lịch sự
Vốn đặt bầy tự cổ truyền lai
Có phen xuất nhập trang đài
Đào lan quế huệ tiệc bầy xướng ca

Trên bát ngát long chầu hổ phục
Dưới tam đầu cửu vĩ chầu lên
Lâu đài phượng múa đôi bên
Quan Tuần trắc giáng ngự trên sập công đồng

VĂN CÁC CHÚA BÓI

1. Chúa Đệ Nhất Tây Thiên
Chúa Bà Đệ Nhất Tây Thiên là bà chúa thượng dưới thời Hùng Vương. Bà là người con gái sinh trưởng trong một gia đình có dòng dõi Hùng Vương. Tương truyền rằng đức thân mẫu của bà nằm mơ thấy tiên nữ từ đám mây ngũ sắc hạ trần, rồi mang thai và sinh ra chúa bà. Càng lớn lên, bà càng sinh đẹp giỏi giang, sau lại tập hợp quân dân giúp Vua Hùng đánh đuổi giặc Ân. Sau này, đến ngày hóa, bà được quần tiên đón rước về chầu Đế Đình.
Chúa Đệ Nhất là người ban lộc bói toán và cúng lễ. Bà rất ít khi ngự đồng. Thông thường, trong lễ khai đàn mở phủ mà có dâng đàn Chúa Bói thì người ta thường thỉnh bà về chứng tòa Chúa Đệ Nhất màu đỏ. Khi ngự đồng, chúa mặc áo đỏ (áo lụa thêu phượng hoặc áo gấm), cầm quạt khai quang.
Chúa Tây Thiên không có đền thờ chính mà chỉ được thờ trên Đền Hùng thuộc tỉnh Phú Thọ và bà cũng được thờ cận bên Mẫu Tây Thiên ở Tam Dương, Tam Đảo, Vĩnh Phúc. Theo một tài liệu thì ngày tiệc của Chúa Đệ Nhất Tây Thiên là ngày 10/5 âm lịch (tương truyền là ngày chúa giáng hạ trần phàm). Khi thỉnh chúa, văn thường hát:
“Dâng văn Đệ Nhất Chúa Tiên
Tam Đảo, Vĩnh Phúc, Tây Thiên chúa về”
Hay cũng có đoạn hát rằng:
“Cung vàng lầu ngọc thảnh thơi
Trăng thanh gió mát cảnh trời bao la
Nửa đêm giờ Tí canh tà
Chúa đi bạch Phật Di Đà Quan Âm
Phật ban tâm phép nhiệm màu
Quy y Tam Bảo cúi đầu vâng theo”
2. Chúa Đệ Nhị Nguyệt Hồ
Chúa Bà Đệ Nhị Nguyệt Hồ là bà chúa bói dưới thời Hùng Vương (có tài liệu lại nói chúa cũng giáng thế dưới thời Lê Trung Hưng, lại có tài liệu nói bà là con gái nuôi của Vua Hùng). Tương truyền rằng, chúa bà vốn là người thôn nữ ở đất Bắc Giang, từ nhỏ đã sống trong cảnh cơ hàn: vừa bị mù lòa lại vừa mồ côi cả cha lẫn mẹ. Nhưng bà là người rất tốt bụng, thảo hiền, có lòng nhân hậu, vì vậy, Lão Tổ Quỷ Cốc Tử Tiên Sinh đã truyền dạy cho bà những đạo pháp của mình (thuật chiêm tinh, bói toán) và đặt tên hiệu cho bà là Nguyệt Hồ (hoặc có nơi gọi là Nguyết Hồ). Sau khi đã học được phép của Tiên Sinh, bà dành hết cuộc đời mình để làm phúc cho dân lành. Chẳng bao lâu, danh tiếng đồn của Chúa Nguyệt Hồ đã lan tới kinh đô, đức vua bèn truyền chỉ, mời chúa về kinh đô (theo một số tài liệu ghi thì Vua Hùng nhận bà làm con nuôi), mỗi lần ra trận, vua đều cho người đến thỉnh cầu, nhờ chúa bà bấm đốt tay, xem lành dữ và hỏi chuyện quân cơ, mưu lược, bày binh bố trận.
Trong Tam Vị Chúa Mường thì bà Chúa Nguyệt là bà chúa bói danh tiếng bậc nhất và rất hay ngự đồng. Thông thường, khi có mở đàn Chúa Bói mà không thỉnh được cả Tam Vị Chúa Mường về ngự thì người ta thường hay thỉnh bà về chứng cả ba tòa chúa (Màu đỏ, màu xanh và màu trắng) còn bình thường thì chúa về chứng tòa Chúa Đệ Nhị màu xanh. Khi ngự đồng, chúa mặc áo xanh, múa mồi. Đôi khi chúa ngự về còn dùng lá trầu quả cau để xem bói, phán bảo trần gian.
Chúa Nguyệt Hồ được thờ chính tại Đền Nguyệt Hồ ở gần ga Kép, chợ Bố Hạ, tỉnh Bắc Giang (tương truyền là nguyên quán của Bà Chúa Đệ Nhị Nguyệt Hồ khi xưa). Tiệc của Chúa Đệ Nhị Nguyệt Hồ là ngày 15-16/2 âm lịch. Khi chúa về ngự văn thường hát các đoạn nói về điển tích của chúa như:
“Trên ngôi cao rầu rầu nét mặt
Chiếc gậy son chúa đặt phía sau
Lá trầu với lại quả cau
Tiền đài chiếc tráp sơn màu xanh la”
Hay cũng hát sử chúa rằng:
“ Nhớ người con gái thôn quê
Không may nhỡn đãng nhưng đà nhập tâm
Sống âm thầm mồ côi cha mẹ
Gặp được thầy Quỷ Cốc Tiên Sinh
Một đời làm phúc quên mình
Tiên sinh truyền phép ban danh Nguyệt Hồ
Tiếng đồn cho tới kinh đô
Có bà Chúa Bói Nguyệt Hồ rất hay”
3. Chúa Đệ Tam Lâm Thao
Chúa Bà Đệ Tam Lâm Thao là bà chúa chữa dưới thời Hùng Vương. Bà còn có tên là Bà Chúa Ót (theo một số ý kiến thì Tam Vị Chúa Mường có bà chúa Lâm Thao là bà chúa thỉnh cuối cùng nên được coi là út, đọc chệch đi là Bà Chúa Ót). Tương truyền rằng, bà là công chúa, con gái ruột của Vua Hùng, từ bé đã bị hỏng một bên mắt. Tuy vậy bà vẫn một lòng giúp vua cha trị quốc, bà là người lo việc quân nhu quân lương trong các cuộc chiến trận, ngoài ra bà còn là người có tài bốc thuốc nam, bà đi khắp vùng đem tài năng của mình để cứu giúp dân lành. Bà Chúa Đệ Tam Lâm Thao cũng là một người có lòng mộ đạo, thường xuyên ăn chay niệm phật để cầu cho quốc thái dân an.
Chúa Bà Lâm Thao cũng là vị chúa rất hay ngự về, sau Chúa Nguyệt Hồ. Như hai vị chúa trên, khi người ta dâng đàn Chúa Bói thì thường thỉnh chúa về chứng tòa Chúa Đệ Tam màu trắng. Khi về đồng bà thường mặc áo trắng, có nơi khi hầu bà thì múa mồi như Chúa Bà Đệ Nhị Nguyệt Hồ, nhưng có nơi hầu chúa lại chỉ dùng quạt khai quang.
Chúa Lâm Thao được thờ chính tại Đền Lâm Thao ở Cao Mại, Việt Trì, Phú Thọ (tương truyền là nơi khi xưa chúa lập kho quân nhu quân lương và bốc thuốc cứu dân). Ngày tiệc của Bà Chúa Ót tương truyền là 25/12 âm lịch. Trong văn chúa, thường hát rằng:
“ Lâm Thao, Cao Mại quê nhà
Anh linh trắc giáng Chúa Bà Đệ Tam”
Hay cũng có đoạn hát sử chúa:
“ Hùng Vương Thánh Tổ Lạc Hồng
Sớm khuya chầu chực ngai rồng vua cha
Ngắm xem khắp hết gần xa
Vào Chùa Hương Tích Phật Bà Quan Âm
Một lòng mộ đạo nhất tâm
Quy y Phật Tổ thần thông nhiệm màu”
Như đã nói ở trên, các bà Chúa Bói, Chúa Chữa ở trên Sơn Lâm, Sơn Trang có rất nhiều, nhưng hay về ngự đồng nhất là ba vị chúa gọi là Tam Vị Chúa Mường. Ngoài ra, đôi khi người ta cũng hay hầu thêm một số vị Chúa Bà sau đây:
4, Bà Chúa Cà Phê
Chúa Cà Phê là bà chúa bói người Nùng từ thời thượng cổ (chưa có tài liệu nào ghi chính xác là Chúa Cà Phê giáng hạ dưới thời nào), chỉ biết rằng trong các vị Chúa Bói trên ngàn, bà là người có nhiều quyền phép nhất (có một số quan niệm cho rằng Bà Chúa Cà Phê là Bà Tổ Chúa Bói, tức là bà chúa bói đầu tiên của nước Việt ta), tuy nhiên bà lại sống ẩn dật trong núi, không xuất thế vậy nên ít người biết tới bà, vậy nên tuy thế nhưng bà vẫn phải thỉnh sau Tam Vị Chúa Mường.
Chúa Cà Phê không hay về ngự đồng như Tam Vị Chúa Mường, nhưng nếu có đại tiệc mở đàn Chúa Bói thì người ta cũng hay thỉnh Chúa Bà về. Khi giáng đồng chúa thường mặc áo đen (có nơi hầu Chúa lại mặc áo xanh hoặc áo vàng, tuy nhiên khá ít người hầu chúa mặc màu áo như vậy), chúa về đồng cũng múa mồi.
Đền thờ Bà Chúa Cà Phê ở trong vùng rất hoang vu heo hút (thậm chí còn chưa có mạng lưới điện chạy tới), đó là ngôi đền nhỏ gọi là Đền Chúa Cà Phê ở trong miền Phố Vị, Lạng Sơn. Chúa ít khi ngự đồng nên văn chúa cũng khá ít, chỉ có một hai câu khi thỉnh chúa như:
“ Hách danh Chúa Bói Cà Phê
Lên chơi Phố Vị, trở về Tam Thanh”
5. Bà Chúa Tộc Mọi
Chúa Mọi cũng là một bà chúa bói, đúng như danh hiệu, bà là bà chúa của tộc người Mọi người rừng từ rất xa xưa. Hiện nay thì mọi tài liệu kể về sự tích cũng hiển tích của chúa rất ít, hầu như là không có nên chúa cũng được khá ít người biết tới.
Chúa Mọi hầu như không mấy khi ngự về đồng, trong số ít những người hầu, Bà Chúa Tộc Mọi thường mặc áo đen (hoặc áo chàm) và chúa về cũng múa mồi.

“Khắp Sơn Lâm nức danh Chúa Mọi
Tiếng vang lừng khắp cõi Nam Bang”

---

damquangvinh

20-10-10, 06:44 PM

VĂN CHÚA TÂY THIÊN
(Phúc Yên)

Dâng văn tam vị Chúa Mường
Thỉnh Chúa đệ nhất Hùng vương ngự về
Cổ triều Đinh,Lý,Trần,Lê
Sắc phong thượng đẳng biển đề tối linh
Tây Thiên,Tam Đảo địa linh
Thạch Bàn ,Chúa ngự cảnh thanh nhiệm mầu
Nhang thơm thành kính quỳ tâu
Tiếng dâng một bản văn chầu Chúa Tiên
Chúa Bà đệ nhất Tây Thiên
Hùng Vương thánh tổ cầm quyền vào ra
Đại Đình,Tam Đảo quê nhà
Thông reo trúc hóa rườm rà tốt tươi
Dạo chơi non nước đôi nơi
Khi sang Cao Mại khi chơi Nguyệt Hồ
Có phen Chúa tới kinh đô
Phép hay biến hiện thần cơ nhiệm mầu
Sửa sang gương lược trầu cau
Thỉnh Chúa ngự đồng giáng thế lai lâm
Thử lòng trần thế chữ tâm
Thay quyền thiên địa cầm cân thăng bằng
Cứu cho thoát khỏi gian truân
Cứu cho thoát khỏi trầm luân đọa đầy
Trần gian lắm nỗi chua cay
Phúc mỏng nghiệp dày tâm tợ bóng đêm
Thành tâm van vái chúc nguyền
Tu nhân tích đức thánh tiên độ trì
Trước thời xét sở di âm phước
Sau thời xem tâm đức tu thân
Trên phù quốc dưới cứu dân
Khuông phù đệ tử thiên xuân thọ trường





VĂN CHÚA BÓI NGUYỆT HỒ

Bản 1
Ai lên đến Cao Sơn Bạch Mã
Hỏi thăm Đền Chúa Nguyệt nơi nao
Hỏi thăm ga Kép mà vào
Ngôi đền Chúa ngự khác nào động tiên
Bốn mùa hoa trái dâng lên
Bạn tiên tấp nập đôi bên ra vào
Trước ngôi cao rầu rầu nét mặt
Chiếc gậy son chúa đặt phía sau
Lá trầu với lại quả cau
Tiền đài chiếc tráp sơn màu xanh lam
Chúa ngồi đó lòng đau như cắt
Dưới trần phàm bao kẻ u mê
Nhớ người con gái thôn quê
Không may nhỡn đãng phải bề khổ tâm
Sống âm thầm mồ côi cha mẹ
Gặp được Thầy Quỷ Cốc tiên sinh
Một đời làm phúc quên mình
Truyền ban ấn quyết đặt tên Nguyệt Hồ
Tiếng đồn cho tới kinh đô
Có bà Chúa Bói Nguyệt Hồ rất hay
Cửa nhà gia sự hôm nay
Mồ mả đất cát Chúa rầy chỉ cho
Âm dương chồng vợ căn do
Hợp tan tan hợp chỉ cho rõ ràng
Tiền hậu vận mọi đàng hay dở
Việc trong ngoài lầm lỡ chỉ cho
Về đồng phán bảo nguyên do
Có căn có số phải lo trình đồng
Tam đầu cửu vĩ thuyền rồng
Thoi xanh rừng núi sớ hồng kim ngân
Hình hài nón chúa kính dâng
Lập đàn thỉnh chúa lai lâm ngự về
Phép tiên chúa đáng tài cứu thế
Tiếng oai linh quyền chế nơi nơi
Phép tiên xoay đất chuyển trời
Gia công hộ phép cứu người trần gian
Thỉnh mời tiên chúa lai loan
Khuông phù đệ tử nhân khang thịnh cường



VĂN CHÚA BÓI NGUYỆT HỒ

Bản 2
Rừng tùng bách bốn mùa rợp bóng
Cánh sen hồng còn đọng hơi sương
Hay đâu là sự phi thưòng
Nguyệt hồ chuá bói anh linh ai tày
Ơn lão tổ theo thày học đạo
mười năm tròn tu kiếp thiên gia
nói rồi binh lửa can qua
Mẫu cho giáng thế trừ tà cứu dân
Nhớ tích xưa đời Lê Thái Tổ
Một thôn nghèo mái đổ màn sưong
Lam chiều rặng cúc đưa hương
Chim ca vượn hót bên đường hoa chen
Khắp chuyện lạ trên trơì dưới bể
Có những điều ko thể tìm ra
Tử sinh vận hạn trong nhà
Khí hư vận kém toàn gia tới kỳ
Đường tài lộc sinh ly địa lý
Hay huyết ly mộng mị thuỷ phong
Ý đồ đen trắng *****c trong
Người sinh số mệnh đo lòng thanh tao
Đường vận mệnh ai nào biết truớc
Kêu chúa bà thời đựoc biết ngay
On trên thánh tổ cao dày
Truyền cho ấn quyết ra tay phù đời
Thủo nam việt nhớ xưa nguồn cội
Chúa có tài bấm độn lục nhâm
Phép tiên xem bói nhập thần
Xem trong thế sự thăng trầm ra sao
Dù ai bị ma cao phù quyết
bệnh thời làm chẳng biết căn do
Linh phù bùa yểm bà cho
trừ tà diệt quỷ khiến cho lại lành
Tiết xuân xanh thành tâm khấn nguyện
Tiến văn chầu chúa Nguyệt cung nga
Hương thơm tấu thỉnh ba toà
Độ cho đồng tử vinh hoa thọ trường





Chúa Thác Bờ
Vầng nhật nguyệt đem ngày soi tỏ
Chúa thác bờ rực rỡ càn khôn
Non xanh ngắt biện long hang khuc
Nước song đà bến ngọc lung linh
Có ai đi lễ mẫu trên hòa bình
Chúa về đồng làm lễ dâng nhang
Dâng lên tam bảo chín mười phương độ trì
Tay dâng nhang niệm phật từ bi
Tam tòa tiên thánh chứng tâm cho thanh đồng

Kìa có ai đi lễ mẫu hòa bình
Chợ bờ hang miếng cảnh thác ghềnh cheo leo
Chợ phương lâm sớm chiều đông đúc
Đội ngư phường đôc mộc bán buôn
Chuông chùa văng vẳng sớm hôm
Xa nghe chim cú gọi hồn rừng sâu
Danh chuá thác sơn trang lừng lẫy đất hòa bình
Đã dậy oai linh nửa đêm giờ tý hiện hình

Áo pha màu tuyết bên mình tui giao
Từng vực suối băng đèo hai khúc
Nguyện một bầu tiên dược hồi sinh
Nức danh tiên chúa trên hòa bình
Vì đời đem lại tuổi xuân cho đời
Gieo lúa mạch ngô khoai sắn đỗ cho loài người
Trăm họ tươi vui non tiên cảnh vật xa vời
Thú hữu tình dong chơi các ngả
Bước ngao du khắp cả non cao
Mường bi mường nậm phố xào
Chầm mông yên lịch lại vào kim bôi
Chiếc thuyền rồng chèo bơi bến ngọc

Ngược sông đà dạo khắp suối khe
Hang miếng suối rút chèo về
Ngược xuôi,xuôi ngược chiếc thuyền về động tiên
Khắp mọi miền kêu cầu vọng bái
Ai lỗi lầm chúa đối long vương
Dù ai bệnh trọng không qua
Đến kêu chúa thác chúa thời cứu cho
Chúa cứu cho được tai qua nạn khỏi
Chúa cứu người qua cõi trầm luân
Nước tiên tẩy sạch bệnh trần

Cảnh thác bờ rực rỡ càn khôn
Lô xô đá mọc đầu nguồn
Thiên nhiên khéo tạc cảnh thác nguồn chơi vơi
Cảnh thác bờ là nơi thánh tích
Chúa lập đền thờ thanh lịch xiết bao
Con sông đà nước chảy rì rào
Sau đền đá mọc thấp cao mấy tầng
Cảnh thanh xuân thiều quang sang tỏ
Chúa thác bờ tiên nữ giáng sinh
Dòng họ mường aó trắng đai xanh
Lưng đeo xà tích bên mình giao thoai
Đôi mắt phượng hoa cài châm dắt
Vầng chán xinh nên vẻ mặt them tươi
Môi son nở đóa hoa cười
Thanh tân lịch sự nét ngời thu ba
Mái tóc rườm rà rẽ ngôi cánh phượng

Nét cong cong uốn lượn đường tơ
Chúa xinh xinh vẻ liễu thẫn thờ
Chúa xinh thời cảnh thác bờ them xinh.



VĂN CHÚA LÂM THAO

Lâm Thao Cao Mại quê nhà
Anh linh trắc giáng Chúa Bà Đệ Tam
Quyền hành cai quản sơn trang
Sơn lâm các động xa gần làm tôi
Anh linh lừng lẫy núi đồi
Nữ trung oanh kiệt toàn tài kiếm cung
Tuân lệnh sai thiên đình sắc chỉ
Chúa giáng trần diệt lũ tà kinh
Chúa sai vạn vạn binh hùng
Gần xa đâu đó dốc lòng không sai
Chúa đi khắp bốn phương trời
Trung linh thần nữ đền thờ chí công
Hùng Vương thánh tổ lạc hồng
Sớm khuya chầu chực ngai rồng vào ra
Ngắm xem khắp hết gần xa
Vào chùa Hương Tích Phật Bà Quan Âm
Một lòng mộ đạo nhất tâm
Quy y Phật Tổ thần thông nhiệm màu
Dù ai hiếu đạo kêu cầu
Nhang đăng khấn nguyện hương hoa cúng dàng
Phép tiên Chúa giáng một khi
Cứu dân độ thế tức thì tan không
Dạo chơi nam bắc tây đông
Lầu son phủ tía đền rồng vào ra
Chúa vào cửa Mẫu tâu qua
Lạng Sơn Bắc Lệ lại ra phủ Hòn

---

damquangvinh

20-10-10, 06:46 PM

VĂN CHÚA BA NÀNG

Tiểu tôi phụng sự chí tâm
Thỉnh mời Tiên Chúa quang lâm giáng đàn
Danh thơm Tiên Chúa Ba Nàng
Cai Kinh thú cảnh sơn trang nhiệm màu
Động tiên tòa thánh long lâu
Nhang hoa bệ ngọc rồng chầu đôi bên
Thạch bàn hang đá suối tiên
Cỏ cây bát ngát trước đền xa trông
Vốn xưa sinh thánh người nùng
Quản cai sơn bộ trên vùng Cai Kinh
Áo chàm xà tích đai xanh
Cổ đeo kiềng bạc, cài nhành phong lan
Cưỡi voi thẳng tiến lên ngàn
Tay gẩy đàn tính lưng mang rượu bầu
Trâm cài lóng lánh ngọc châu
Trăng thanh gió mát trước lầu hát ca
Sương giăng khói tỏa nhạt nhòa
Sớm mây vờn núi chiều tà mây trôi
Hoa sim nở tím trên đồi
Ba Nàng Chúa ngự chính ngôi quyền hành
Nhác trông phong cảnh hữu tình
Chúa tiên giá ngự bên ghềnh ngắm trăng
Cơm lam thịt thính bẹ măng
Lá sung rau báng thời cùng nước khe
Cọ xòe tán lá quạt che
Thạch bàn Chúa ngự bốn bề xa trông
Xe loan giá ngự về đồng
Khoan nhất mực linh thông đại tài
Gót tiên rũ bụi trần ai
Ảnh bóng ngự đồng đức đại anh linh
Ai thời xem bói được minh
Nhất tâm tu đức quả thành viên thông
Xem thời trong chốn gia trung
Phụng thờ tiên tổ dốc lòng chẳng quên
Ơn nhờ bổng lộc Chúa Tiên
Lưu lai giáng phúc thiên niên thọ trường.
Bản 2
Ai đi lễ thánh trên ngàn
Nhớ vào bích động Ba Nàng Chúa Tiên
Rõ ràng cảnh trí thiên nhiên
Ba Nàng Chúa ngự trấn miền Lạng Sơn
Bầu trời cảnh trí đâu hơn
Vượn kêu chim hót hổ vờn oanh ca
Chúa Tiên linh ứng hay là
Đêm đêm biến hiện vào ra cửa rừng
Đồn vui náo nức tưng bừng
Lên đền Tiên Chúa xem chừng động tiên
Đai xanh hài sảo nón chiêng
Quạt trầm phe phẩy người tiên giáng trần
Tốt tươi mọi vẻ thanh tân
Chỉ sông song cạn chỉ trần trần tan
Về đồng điểm phấn tô trang
Tay cầm đàn tính líu la líu lường
Phán ra tiếng thổ tiếng mường
Trần gian ai biết Ba Nàng Chúa Tiên
Danh vang phép chúa bói then
Bói người trị bệnh uy quyền bốn phương
Tâm thành thắp một tuần hương
Thỉnh Chúa lai giáng điện đường chứng minh

---

damquangvinh

20-10-10, 06:46 PM

văn chúa bói cà phê
Ai lên tới chín tư châu thổ
Ngắm cảnh rừng bà chúa cà phê
Một vùng phong cảnh sơn khê
Trên ngàn tùng gió cuốn mây bay

Dưới điện tiền con phụng sự bà chúa Cà phê


Ai lên tới chín tư châu thổ

Ngắm cảnh rừng bà chúa cà phê

Một vùng phong cảnh sơn khê


Hồn thiêng sông núi danh tài còn ghi

Trong tích cũ Lê triều thái tổ

Một thôn nghèo mán đỏ trên nương

Lam chiều khói tỏa màn sương


Chim kêu vượn hót ven đường hoa chen

Ngày thiêng sổ chọn một giờ

Trời sai tiên nữ cầm cờ giáng sinh


Đêm thanh giờ tý hiện ra điện tiền

Khắp một vùng yên lặng màn đêm

Sao sa sáng tỏ ở bên thềm


Chợt nghe giáng hạ tiên nàng thánh linh

Dáng phong tư hoa kỳ đua thắm

Luyện phép tiên thái thượng lão quân

Tử vi xem tướng như thần


Bói trong gia sự mười phân vẹn mười

Đoán thần tướng thương dân chính đạo

Giải hạn tai chỉ bảo căn ro

Giận loài tàn bạo bất lương


Khuyên quay đầu lại tìm đường tu tâm

Mang tài cứu nước cứu dân

Chúa bà sáng tỏ trần phàm còn duyên

Loài bất lương thượng thiên an bài


Loài bất lương thượng thiên an bài

Giờ dần chúa ở thiên thai trở về

Khắp hang động sơn khê chúa dạo

Đức vua phong nữ đạo thần linh

Du thuyền yên thế cứu dân


Lập đền hương khói xa gần nhớ ơn

Tiên nhớ cảnh thủy sơn bắc địa

Giáng trần phàm cao lùng cà phê

Núi non trăng nước hương khê


Xá Ngự

Núi non trăng nước hương khê

Chim kêu vượn hót hạc bày dâng hoa

Môi son má phấn da ngà

Thơm thơm tóc phượng rà rà lưng ong
Chúa bà thơm thơm tóc phượng rà rà

Áo chàm khăn thắm đai hoa kiềng vàng

Khăn vắt ngang lưng đeo xà tích

Tai hoãn vàng vòng ngọc kim cương

Ấn phù đạo pháp cương thường


Ngự đồng phán bói chỉ đường trần gian

Có phen chơi cảnh bích động thanh nhàn

Ngự lầu hồng phủ tía thênh thang

Suối trong nước bạc rừng vàng


Núi rừng trùng trùng điệp điệp thang mây

Ngắm xem phong cảnh đền đây

Thác reo uốn khúc thông cây rườm rà

Trăng soi bóng liễu la đà


Rừng cấm chúa bà dạo bàn cờ ngự vui

Chúa bà cà phê hách danh trần phàm

Oai danh thần pháp chúa bà trừ gian

Đêm cùng ngày chúa soi xét nhân gian


Nghe chúa hạ lệnh giúp dân trừ tà

Danh thơm còn mãi vang xa

Tiếng lòng thổn thức chúa bà thương dân

Công người như nước như non


Trọn đời giữ tấm lòng son vì đời

Ai hay lẽ sao trời vật đổi

Lánh bụi trần về cõi hư không

Đồi cao còn dấu tiên rồng


Ban tiên đủng đỉnh gót hồng múa ca

Ngũ âm tay đàn tang tích tình tang


Tay đàn tang tích tình tang

Tiếng tơ tiếng trúc dịu dàng bẻ bai

Tiếng thổ tiếng mường khoan thai điểm đót

Cảnh lâm thiền vượn hót chim kêu

Mười hai cô thổ mán theo hầu


Muôn loài khắp chốn đâu đâu vọng cầu

Ba mươi sáu cửa động quy đầu làm tôi

Ánh đuốc kia sáng tỏ ngân hà

Đuốc soi sáng khắp gần xa


Soi cho đệ tử lộc tài bình an

Đệ tử con khấu đầu vọng bái

Xin chúa bà giáng phúc lưu ân

Độ cho đệ tử thiên xuân thọ trường

---

damquangvinh

20-10-10, 06:47 PM

Văn Chúa Bà Năm phương Bản cảnh.

Năm phương năm miếu rõ ràng
Ngũ phương bản cảnh quyền hành tối linh
Đền thờ cảnh trí hữu tình
Có cây cổ thụ có hoa nghìn cành
Đền chúa bà am thanh cảnh vắng
Thú hữu tình cảnh vật tốt sao
Đôi bên long hổ chầu vào
Có cây cổ thụ xanh xao ruờm rà
Cứ vào đúng canh ba giờ tý
Hiện ra người mĩ nữ cung nương
Quả nón dâu áo thắm hạt cườm
Rong chơi khắp hết năm phương lại về
Gọi xe phu trả cho tiền giấy
Biết chúa bà tay lạy miệng van
chúa thưong những kẻ cơ hàn
Cứu ngưòi thoát ách lầm than đoạ đầy
Có phen ngự giáng nơi bản cảnh
Sai cô hầu cần mẫn vào ra
Trần gian báng nhạo điêu ngoa
Sai cô tì nữ thu giam hồn về
Đêm nằm mơ những ma cùng quỷ
Chúa làm cho liệt vị chân tay
Phải đi thỉnh thánh mời thầy
Xem ra mới biết về tay chúa bà
Sắm nhang hoa dâng lên cung tiễn
Tấu sớ văn tách bạch từng câu
Dâng văn đàn hát nguyện cầu
Sở nguyện như ý chúng con ơn nhờ
Biết chúa ra thành tâm chúa độ
Còn hay là báng bổ cửa thiêng
Chúa cho trăm trứng ngàn phiền
trăm sinh ngàn bệnh liên miên tháng ngày
Biết chúa bà từ nay thành kính
Chúa chấm đồng nhận lính các nơi
Nhất tâm tin tưởng phật trời
Dâng văn thỉnh tới cảnh trời năm phương






Văn Chúa Bà Đá Đen

Động thiên thai long vờn phượng múa
Cung thỉnh mời Tiên Chúa ngự chơi
Nhang thơm tấu thỉnh khuyên mời
Thỉnh mời Tiên Chúa giáng nơi đền này
Ai lên tới Sơn Tây nhớ lại
Hỏi thăm đền Chúa ngự nơi nao
Hỏi thăm núi Tản đi vào
Đá Đen chúa ngự khác nào động tiên
Mới dạo miền phong châu cổ kính
Trấn Sơn Tây thần tích ngàn thu
Quanh năm mây phủ mịt mù
Sương rơi lác đác gió ù ù reo
Đỉnh cheo leo núi non hùng vĩ
Ngôi đền thờ tú khí chung linh
Thiên nhiên mới khéo hoạ hình
Núi Tre ,Ngọc Lĩnh uốn mình quanh co
Mây năm sắc chiều vàng soi tỏ
Chiếu muôn màu rực rỡ lưu ly
Nhất cao là núi Ba Vì
Thứ ba Tam Đảo thứ nhì Độc Tôn
Lượng càn khôn,linh thông hiển thánh
Cứu người trần thoát ách trầm luân
Ai thời thành kính nhất tâm
Hương hoa phụng sự cúng dâng lòng thành
Chúa kén người nam thanh nữ tú
Bắt đồng thời đố gỡ cho ra
Ai thời bệnh hạn khó qua
Sửa sang vật phẩm kêu bà Đá Đen
Tấu sớ trạng dâng lên cầu đảo
Lập đàn tràng ,khăn áo sửa sang
Mới hay chúa thử lòng phàm
Đo lòng đệ tử trần gian thế nào
Sống nhân đức,Nam Tào ghi sổ
Tiên Chúa Bà gia hộ quán thương
Ai thời một nắng hai sương
Thành tâm chúa độ thoát đường khổ đau
Phép thiên biến cơ màu diệu hoá
Đức anh linh khắp cả bốn phương
Lòng thành dâng nén tâm hương
Lưu ân giáng phúc thọ trường thiên xuân


 CHÚA  THEN
 

Nhang thơm tấu trước án tiền
Thỉnh mời tiên chúa bói then ngự đồng
Cảnh lâm tùng rừng xanh ngan ngát
Cửa thượng ngàn bát ngát suối khe
Non thiêng hiu quạnh bốn bề
Chúa tiên giáng thế lập nghề bói then
Áo chàm đen trâm hoa tràng mạng
Đôi kiềng vàng khảm nạm ngọc lam
Lạng Sơn Chúa ngự thạch bàn
Tay cầm tính tẩu hát vang núi rừng
Tu tiên khí dụng công pháp chỉ
Phép nhiệm màu tà quỷ sợ uy
Sơn tinh voi hổ phục quỳ
Man man cầm thú đều thì phục công
Miền sơn động tay đàn miệng hát
Khí âm dương khúc nhạc điệu then
Danh thơm lừng lẫy lưu truyền
Tiếng đồn vang khắp trong miền Lạng Sơn
Thổ mán mường điều thì cung phục
Nhờ ơn bà cây đức vẻ vang
Thành tâm giữ nghiệp ca đàn
Gọi hồn non nước suối ngàn thủa xưa
Linh tiên khí thần cơ ứng khẩu
Phép nhập hồn tính tẩu ai hayCó thì có tự mảy may
Không thì cả thế gian này cũng không
Có phen dạo sơn cùng bích thủy
Ai có lòng tùy hỉ hữu duyên
Có phen dạo cảnh non tiên
Hai nàng thị nữ khăn miên theo hầu
Khăn vấn đầu cổ đeo vòng bạc
Lược trâm cài má hạc tóc mây
Hây hây vành nguyệt vơi đầy
Đáng thanh đáng lịch vẻ đầy khuôn trăng
Dáng tiên chúa ả Hằng thua sắc
Bước khoan thai nhẹ gót lên non
Dù cho nước chảy đá mòn
Thương đồng chẳng quản dù còn bao xa
Chúa về đồng muôn nhà kính phục
Nét phong tư vẻ thực tài hoa
Chúa tiên linh ứng hay là
Khúc đàn non nước cầm ca chiêu hồn
Cân đàn then âm dương thấu tỏ
Nhạc vang lừng đâu đó mọi nơi
Thành tâm khấn bái luyện mời
Đan thành nhất dạ làm tôi chúa bà
Làm tôi chúa đồng gia hưng thịnh
Để cho đời nức tiếng thơm danh
Ai ơi hữu tử hữu sinh
Một niềm tưởng vọng tâm linh hữu thành
Tiết ngày lành dâng văn bái thỉnh
Nguyện phúc lai hưng thịnh đề đa
Thỉnh tiên chúa giáng điện tòa
Khuông phù đệ tử vinh hoa thọ trường